Jak rozpoznać syndrom wypalenia zawodowego?

Pojawia się stopniowo, prawie niezauważalnie, a jego pierwsze objawy mogą być niepozorne. Nie wynika z pojedynczej sytuacji stresowej, ale z wielu czynników, które powoli doprowadzają do wyczerpania. Zapytaliśmy doświadczoną psycholog Zuzanę Donáthovą, jak rozpoznać i poradzić sobie z wypaleniem zawodowym oraz jak do niego nie dopuścić.

Czym właściwie jest wypalenie?

Wypalenie zawodowe jest efektem chronicznego stresu w pracy i prowadzi do długofalowego zmniejszenia naszej produktywności. Ma miejsce wówczas, gdy po ciężkim dniu nasz organizm nie regeneruje sił. W pracy wykonujemy dużo obowiązków, w które się angażujemy, ale to, co robimy nie daje nam satysfakcji i nie czujemy, że się rozwijamy. Taka sytuacja może dotknąć każdego, niezależnie od branży, w jakiej pracuje, stanowiska, płci czy wieku.

Jak odróżnić syndrom wypalenia zawodowego od np. stresu czy depresji?

Podstawowa różnica między wypaleniem zawodowym a depresją dotyczy emocji, które czujemy – w przypadku depresji jest to głównie poczucie winy, przy wypaleniu – gniew. Pracownik dotknięty wypaleniem, w przeciwieństwie do osoby chorej na depresję, może odczuwać szczęście w innych obszarach swojego życia. Warto natomiast pamiętać, że brak interwencji podczas postępującego syndromu wypalenia zawodowego może doprowadzić do wystąpienia stanu depresyjnego. Sam stres nie jest równoznaczny

z wypaleniem, ale jego przewlekła forma zdecydowanie może być jednym

z głównych przyczyn wypalenia zawodowego.

Wyraźne oznaki wypalenia:

1. Poczucie porażki, utrata poczucia własnej wartości.

2. Bezradność i brak zaangażowania w obowiązki zawodowe.

3. Pesymizm i negatywne emocje.

4. Utrata empatii i wrażliwości na innych ludzi.

5. Zanik radości i brak satysfakcji z pracy.

6. Niedocenianie swoich osiągnięć zawodowych.

7. Problemy z koncentracją.

8. Zmniejszona odporność i ciągłe wyczerpanie (nawet po odpoczynku).

9. Poczucie bezsensu i pustki.

10. Tendencja do izolowania się od innych.

11. Częste uczucie złości i irytacji.

12. Zanik motywacji, samorealizacji i sensu życia.

Jak zapobiegać wypaleniu zawodowemu?

Zachowaj równowagę między pracą a życiem prywatnym → staraj się nie pracować po godzinach i znajdź czas dla siebie w ciągu dnia;

  • Ustalaj własne możliwości i granice;
  • Naucz się mówić „nie” oraz prosić o pomoc;
  • Doceniaj swoje sukcesy → zrób listę swoich osiągnięć zawodowych i uzupełniaj ją na bieżąco;
  • Skup się na rozwijaniu swoich pasji i hobby;
  • Wystrzegaj się perfekcjonizmu;
  • Nie bój się korzystać z pomocy specjalistycznej;
  • Naucz się skutecznie radzić sobie ze stresem → jeżeli chcesz poprawić swoje zdolności w tym temacie polecamy kurs Marty Błońskiej o narzędziach i technikach radzenia sobie ze stresem.

Jak pracodawca i dział HR może pomóc?

Współpraca HR i menedżerów jest kluczem do zapobiegania wypaleniu zawodowemu pracowników. Menedżerowie są w bliższym kontakcie ze swoimi pracownikami i od samego początku mają możliwość dostrzeżenia objawów wypalenia u osób ze swojego zespołu. Bardzo ważne jest, aby pracownicy HR dzielili się z menadżerami narzędziami i wskazówkami, jak pracować z ludźmi.

Jeśli jesteś pracodawcą i chcesz zapobiec wypaleniu zawodowemu swoich pracowników, zadbaj o:

Co należy zrobić, gdy zauważymy objawy wyplenia?

Chociaż termin „wypalenie” może sugerować coś nieodwracalnego, to leczenie wypalenia zawodowego jest możliwe. Czas trwania terapii to kilka/kilkanaście miesięcy i zależy od stopnia zaawansowania. Dobrze jest zdać sobie sprawę, że samo wypalenie również narastało przez długi czas

i nie pojawiło się nagle. Bardzo ważne jest zadbanie o środowisko pracy i jego higienę. Jeśli zauważymy, że z naszym współpracownikiem dzieje się niepokojącego, powinniśmy zaoferować pomoc i razem znaleźć rozwiązanie, dopasowane do danej osoby. Jednym ze sposobów wsparcia może być zmiana obowiązków lub zmiana stanowiska pracy. Dobrze jest zapewnić pracownikom dostęp do kursów i szkoleń, które pomogą nabyć nowe kompetencje.

Warto zwrócić się o pomoc do psychologa, psychoterapeuty albo lekarza psychiatry. Specjalista pomoże nam odnaleźć przyczynę naszego złego samopoczucia, a także możliwe rozwiązania w tej konkretnej sytuacji.

A od 1 stycznia 2022 r. pacjenci z objawami tego syndromu mogą również otrzymać zwolnienie lekarskie, czyli tzw. L4.

 
Udostępnij